Een opvallend moment tijdens het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring. Terwijl SP-leider Jimmy Dijk aan het woord was, viel Kamerlid Sebastiaan Stöteler (PVV) ogenschijnlijk van zijn stoel. Het moment zorgde kort voor opschudding in de zaal, maar het debat werd daarna voortgezet.

Dijk was in debat met premier Jetten, toen hij hoorde dat er achter hem iets gebeurde. “Voor de kijkers thuis: er gaat iemand op zijn muil.” Kamervoorzitter Thom van Campen merkte op dat Stöteler snel weer op zijn stoel zat en dat het goed met hem ging. Dijk begon zijn betoog vervolgens opnieuw.

Het incident vond plaats in een debat dat inhoudelijk al stevig van toon was. Premier Jetten tastte daarin af waar zijn kabinet de komende jaren op steun kan rekenen. PVV-leider Geert Wilders had woensdag al duidelijk gemaakt dat Jetten niet op hem hoeft te rekenen. Hij kondigde aan een motie van wantrouwen tegen het hele kabinet in te dienen.

Felle woordenwisseling tussen Jetten en Jimmy Dijk

SP-leider Jimmy Dijk maakte duidelijk dat ook hij weinig voelt voor samenwerking met het kabinet. Hij uitte stevige kritiek op het regeerakkoord en op de oproep van Jetten om samen te werken.

‘De totale afbraak van de sociale zekerheid, het neerleggen van de rekening bij de lage en middeninkomens om vervolgens niets te vragen van de hoge inkomens en intussen met hangende pootjes 19 miljard euro over te maken aan de oorlogsindustrie… En dan vragen: werk met ons samen aan de afbraak. Dat is toch geen manier van samenwerken?’

Jetten verweet Dijk te overdrijven. Volgens de premier is er juist breed draagvlak voor investeringen in Defensie en zijn er gerichte ingrepen in de zorgfinanciering nodig. Daarbij wees hij onder meer op de huishoudelijke hulp.

‘Wat is er sociaal aan dat heel veel hulp wordt vergoed aan mensen die dat best zelf kunnen betalen, terwijl voor de mensen die het echt nodig hebben hulp onbereikbaar is?’

Dijk hield echter vast aan zijn kritiek. ‘U geeft mensen eerst een klap in het gezicht en zegt dan: kom praten!’

Onrust over versnelling AOW-leeftijd

Ook het kabinetsplan om de AOW-leeftijd sneller te laten meestijgen met de levensverwachting leidde tot stevige discussies. Jetten gaf aan dat er mogelijk een ‘opening’ nodig is om steun van de oppositie te krijgen. Hij wil in gesprek met partijen, vakbonden en werkgevers om naar aanpassingen te kijken.

GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver wees er echter op dat vakbonden hebben laten weten niet aan tafel te komen zolang het voorstel niet wordt ingetrokken. ‘De werkelijkheid heeft de premier ingehaald’, zei Klaver. ‘Hoe kan de premier zeggen, we gaan aan tafel met iedereen, terwijl die gesprekspartners zeggen: dat gaan we niet doen?’

Volgens Hidde Heutink van Groep Markuszower kan de premier de vakbonden geruststellen met een motie die samen met de SGP is aangekondigd en inmiddels steun heeft van de coalitie. Daarin wordt opgeroepen de stijging van de AOW-leeftijd te ‘verzachten’. Heutink wilde weten waarom Jetten niet uitlegt dat de snellere stijging van tafel is.

Dat kon Jetten niet bevestigen. ‘En dat lijkt me een hele duidelijke opdracht aan het kabinet om dit mee te nemen in gesprek met de bonden en niet als kip zonder kop doorgaan met wat er in het regeerakkoord staat’.

Daarna ontstond onduidelijkheid over mogelijke afspraken tussen Groep Markuszower, de SGP en coalitiepartijen. BBB-leider Henk Vermeer vroeg: ‘Wij willen hier weten wat er is afgesproken en met wie’. Volgens Jetten is er contact geweest tussen leden van het kabinet en indieners van de motie en is daar ‘positief’ op gereageerd. Zulke gesprekken zijn volgens hem niet ongebruikelijk.

Jetten blijft hameren op samenwerking

Aan het begin van de debatdag benadrukte Jetten opnieuw dat zijn kabinet is aangewezen op samenwerking in de Kamer. “We hebben de zorgen in de Kamer gehoord”, zei hij. “Maar ik proef bij veel partijen ook bereidheid om er samen uit te komen. We zullen in de volle breedte, van links naar rechts, op zoek gaan naar steun.”

Wilders vroeg de premier of hij begrijpt ‘dat veel Nederlanders zijn kabinet niet bij voorbaat hun vertrouwen geven’. Jetten verwees daarbij naar eerdere kabinetten en zei dat hij het gebrek aan vertrouwen begrijpt, want ‘wat hebben we hier met z’n allen in de afgelopen jaren nou opgelost?’

Over zijn eigen vertrouwenscijfers zei hij: “Ik vind het belangrijker hoe die over een paar jaar zijn.”

Op verzoek van CU-leider Mirjam Bikker beloofde Jetten dat alle ministers de Kamer dit voorjaar snel zullen informeren over de uitwerking van hun plannen, zodat de oppositie daar niet pas op Prinsjesdag mee wordt geconfronteerd.