Het nieuws kwam hard binnen: Freek Rikkerink (32), bekend van Suzan & Freek, heeft te horen gekregen dat hij uitgezaaide longknker heeft. Voor veel mensen roept dat meteen dezelfde vraag op: hoe kan iemand zo jong dit krijgen, zeker als iemand niet rookt? Longknker wordt vaak gezien als een z!ekte van oudere r0kers, maar de werkelijkheid is breder, zegt de Belgische longarts en knkerspecialiste Annelies Janssens. “Ongeveer één op de tien patiënten met longknker heeft nooit ger00kt,” legt ze uit. “En bij jonge mensen kan het ook voorkomen, al blijft het uitzonderlijk.”
Hoe ontstaat longk*nker bij jonge mensen?
“De diagnose wordt het vaakst gesteld bij mensen rond de 70,” zegt Janssens. “Maar in zeldzame gevallen duikt het op veel jongere leeftijd op.” R0ken is een belangrijke risicofactor, maar niet de enige. Volgens haar spelen ook andere factoren mee, zoals:
- Genetische aanleg (zeldzame mutaties die het risico kunnen verhogen)
- Blootstelling aan fijnstof of luchtvervuiling
- Gevoeligheid van longweefsel voor celveranderingen
“Bij sommige mensen zit er al vanaf de geboorte een genetische mutatie die het risico vergroot,” zegt ze. “Dat kan cellen kwetsbaarder maken voor ontwikkelingen die uiteindelijk tot k*nker leiden.”
Welke signalen kun je merken?
Een groot probleem bij longk*nker is dat klachten vaak pas laat duidelijk worden. “De longen geven niet snel pijnsignalen,” legt Janssens uit. Veelvoorkomende symptomen kunnen zijn:
- Aanhoudende hoest die niet overgaat
- Kortademigheid of benauwdheid
- Onverklaarbaar gewichtsverlies
- Vermoeidheid
- Pijn op de borst
- Heesheid of een stemverandering
“Bij jonge mensen worden dit soort klachten vaak gekoppeld aan een verkoudheid, stress of een infectie,” zegt ze. “Daardoor kan het langer duren voordat er verder onderzocht wordt.”
Waarom is het vaak al uitgezaaid bij ontdekking?
Juist omdat klachten soms vaag of laat opvallen, wordt longknker relatief vaak in een later stadium ontdekt. “Als iemand zich pas meldt wanneer de symptomen ernstiger worden, heeft de tumor soms al tijd gehad om zich te verspreiden,” aldus Janssens. Bij uitzaaiingen hebben knkercellen zich via bloed of lymfe verplaatst naar andere plekken in het lichaam. In dat stadium spreken artsen van uitgezaaide (gemetastaseerde) longk*nker.
Hoe ziet de prognose er meestal uit?
Janssens benadrukt dat het sterk afhangt van het type tumor, de uitgebreidheid van de uitzaaiingen en iemands conditie. “Gemiddelden zeggen nooit alles over een individu,” zegt ze. “Maar in het algemeen is de prognose bij uitgezaaide longknker ernstig.” Bij longknker wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:
- Niet-kleincellige longk*nker (meest voorkomend)
- Kleincellige longk*nker (meestal agressiever en sneller groeiend)
Welke vorm bij Freek speelt, is niet bekend.
Jong en niet-r0ker: waarom dit extra schuurt
Wat veel mensen raakt, is dat Freek nog jong is en – voor zover bekend – niet ger00kt heeft. “Het idee dat longk*nker alleen een ‘rokersz!ekte’ is, klopt niet,” zegt Janssens. “Juist bij jongere patiënten zien we vaker een rol voor erfelijke aanleg of andere invloeden.”
Behandeling: remmen en ondersteunen
Bij uitgezaaide longk*nker is genezing meestal niet mogelijk, maar er zijn soms wel opties om de z!ekte af te remmen en klachten te verminderen. “We kijken naar de eigenschappen van de tumor,” zegt Janssens. Afhankelijk daarvan kunnen behandelingen zoals immuuntherapie of doelgerichte therapie soms helpen om groei te vertragen of meer tijd te winnen.
Een oproep tot begrip
Volgens Janssens is het vooral belangrijk dat patiënten en hun naasten steun krijgen. “Dit zet een leven compleet op z’n kop. Mensen hebben liefde en rust nodig, geen oordelen of ongevraagde adviezen.”
Het verhaal van Freek herinnert eraan dat k*nker geen onderscheid maakt. En dat juist daarom medeleven, respect en ruimte zo belangrijk zijn—voor hem, voor Suzan en voor iedereen die hiermee te maken krijgt.
