Het nieuwe kabinet krijgt het advies van aanstaand premier Rob Jetten om de salarissen van politici in drie jaar tijd fors te verhogen. Ministers zouden er in totaal 15 procent bij moeten krijgen, wethouders en raadsleden in grote gemeenten zelfs 18 procent. Dat blijkt uit een recent, zonder veel ruchtbaarheid gepubliceerd advies aan het kabinet.

Volgens het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (Arpa) is het werk van politieke ambtsdragers de afgelopen jaren zwaarder geworden, terwijl de beloning daarbij achterblijft.

Complexere maatschappelijke vraagstukken en toenemende intimidatie zorgen voor een zwaardere functie-inhoud, maar dat vertaalt zich volgens het college onvoldoende in het salaris. Bovendien zijn de verhoudingen scheefgegroeid in vergelijking met andere topfuncties binnen de overheid.

Ministerssalaris lager dan dat van hoogste ambtenaar

Als voorbeeld wijst Arpa op het salarisverschil tussen ministers en de hoogste ambtenaar op een ministerie, de secretaris-generaal. Die verdient momenteel maandelijks 17.332 euro bruto, ongeveer duizend euro meer dan een minister, die 16.220 euro ontvangt. Dat vindt het college onwenselijk.

In het advies ‘Een gewaardeerd ambt’ staat: ‘De beloning van de minister als politiek eindverantwoordelijke voor een ministerie dient naar het oordeel van het college als regel de hoogste te zijn.’

Het adviescollege staat onder leiding van D66-prominent Alexander Rinnooy Kan. Het voorstel ligt politiek gevoelig, zeker nu het kabinet overweegt om ambtenarensalarissen een jaar te bevriezen en te bezuinigen op zorg en sociale zekerheid.

Toch moet het nieuwe kabinet volgens Arpa de discussie aangaan. ‘Een goede, gewetensvolle uitoefening van het ambt is in het belang van iedereen.’

Wat betekent dit voor het salaris van Rob Jetten?

Het salaris van de minister-president bedraagt momenteel 205.991 euro per jaar. Dat bedrag is inclusief 8 procent vakantiegeld en 8,3 procent eindejaarsuitkering.

Als het advies van Arpa wordt gevolgd en ook voor de minister-president een verhoging van 15 procent wordt doorgevoerd, zou het jaarsalaris stijgen naar ongeveer 236.890 euro. Dat betekent een toename van bijna 30.900 euro bruto per jaar.

Voor aanstaand premier Rob Jetten zou dat concreet neerkomen op ruim 2.500 euro bruto extra per maand, inclusief de bestaande toelagen. Het voorstel maakt daarmee zichtbaar wat de geadviseerde inhaalslag financieel betekent aan de top van het kabinet.

Angela de Jong: “Een absolute gotspe”

Columnist Angela de Jong noemt het advies in haar column voor het Algemeen Dagblad een teken van hoe groot de kloof is tussen Den Haag en de gewone man. Ze schrijft dat je het “maar moet durven” om 15 procent loonsverhoging te vragen, terwijl burgers nog moeten bijkomen van bezuinigingsplannen zoals een kortere WW, later AOW en een hoger eigen risico.

De Jong erkent dat het argument over marktconforme beloning en de zwaarte van het ambt te volgen is, zeker omdat ministers vaker doelwit zijn van bedreigingen. Maar de timing noemt ze “een absolute gotspe”. Met een salaris van zo’n 16.000 euro per maand en een dienstauto hoeven ministers volgens haar niet naar de voedselbank.

Ze wijst erop dat het vertrouwen in de politiek recent nog maar 4 procent bedroeg. Volgens haar moet Rob Jetten daarom vooral geen salarisverhoging doorvoeren. Laat ministers eerst maar het vertrouwen terugwinnen door hard aan het werk te gaan, voordat ze hun eigen beloning verhogen.